تقویت دست‌ورزی با بازی و سرگرمی

شما هم به دنیال برطرف کردن مشکل بدخطی فرزندتون هستین؟ کودک شما هم موقع کاردستی درست کردن زود خسته می‌شه؟ با ما همراه باشین تا یه رهکار خیلی خوب پیدا کنیم.

سوال خیلی از مامان باباها همیشه این بوده که چجوری باید با بدخط بودن بچه شون و بی‌میلی‌ش به فعالیت های هنری برخورد کنن؟ خوش‌نویسی و انجام دادن فعالیت‌های هنری مثل نقاشی، کاردستی و چیزای دیگه از اون دسته مهارت‌های اکتسابی هستن که بچه ها کسب می‌کنن؛ ام متساسفانه بعضی از مامان باباها درباره‌ی اهمیت دست ورزی اطلاعات کافی ندارن!

بهترین زمان برای بازی و دست‌ورزی برای بچه ها قبل از 6 سالگیه. این توانایی‌ها در عین سادگی، پایه و اساس بیشتر فعالیت‌های بچه‌ها به حساب میان. آموزش مهارت‌های دست‌ورزی به بچه ها باعث افزایش اعتماد به نفس اونا می‌شه. مثلا باز و بسته کردن زیپ، بند کفش، دکمه‌ی لباس و پوست کندن میوه توانایی‌هایی هستن که ارتباط مستقیم با دست‌ورزی دارن.

کودک در هر مرحله از رشد، مهارت‌ها و توانمندی‌های زیادی از خودش نشون می‌ده. مهارت دست‌ورزی در واقع به مجموعه حرکات هایی گفته می‌شه که با ریز عضلات دست، مچ و به خصوص انگشتان ارتباط داره. بچه هایی که دستای قوی‌تری دارن، بهتر، سریع‌تر و راحت‌تر می‌تونن کارهای خودشون رو انجام بدن. این بچه ها معمولاً دست‌خط خوبی دارن و وقت نوشتن با مداد دیرتر خسته می‌شن. بخاطر همین این مهارت‌هایی که گفتیم باید در کودکان تا قبل از ورود به دبستان تقویت بشن تا توی مدرسه برای نوشتن، نقاشی کشیدن، مداد در دست گرفتن و … کمتر دچار مشکل بشن.

دوتا چیز خیلی کاربردی درباره دست ورزی

• نشونه های ضعف دست ورزی چیا هستن؟
• تقویت دست‌ورزی با ۷ بازی‌های ساده

نشونه های ضعف دست ورزی چیا هستن؟

معمولاً اولین نشونه‌های مهارت دست‌ورزی قبل از یک سالگی، با حرکت های ابتدایی دست ها شروع می‌شه. کودک کم‌کم تلاش می کنه اجسام مختلف رو با اندازه ها و شکل‌های متفاوت توی دستش بگیره. توی مرحله‌ی بعد سعی می کنه اجسام رو جابه‌جا کنه و حرکتشون بده.

در حالت کلی این علائم با توجه به رشد کودک، به شکل‌های مختلفی بروز می‌کند. با انجام فعالیت های دست‌ورزی می‌توان به روند این دسته از مهارت‌های کودک کمک کرد. بازی با خمیر، مچاله کردن کاغذ، باز و بسته کردن دکمه و … از جمله کارهایی هستند که باعث تقویت مهارت‌های دستی کودک می‌شوند. هرچه فرزندانتان را در این زمینه‌ها مستقل‌تر تربیت کنید کمک بزرگی به آن‌ها خواهید کرد.

تقویت دست‌ورزی با استفاده از بازی‌های ساده

بعضی از مامان باباها، به بچه هاشون اجازه‌ی دست زدن به ابزار مختلف رو نمی‌دن؛ همین کار باعث پیدایش ضعف در مهارت‌های حرکتی اون ها می‌شه. این بچه‌ها معمولاً بخاطر ضعف ریز‌عضلات دستاشون، نه تنها دست‌خط بد و ناخوانایی دارن، بلکه نسبت به نقاشی و رنگ‌آمیزی ـ به خصوص با مداد رنگی- علاقه‌ای از خودشون نشون نمی‌دن؛ چون برای استفاده از مداد باید فشار زیادی به دستاشون وارد کنن و خیلی زود خسته می‌شن. در کل این دسته از بچه ها از انجام دادن هر فعالیتی با استفاده از ابزار آلات مثل قیچی، کارد، آچار و … خودداری کرده و دست های بسیار ضعیفی دارن.

برای جلوگیری از این مشکلات، که با افزایش سن هم بیشتر می‌شن، باید مهارت‌های حرکتی بچه ها رو توی همون دوران کودکی زیر نظر داشته باشیم و تقویتشون کنیم.

بریم سراغ بازی ها:

 ۷ بازی برای تقویت مهارت دست ورزی

۱. معمولاً قاشق جزو اولین ابزاریه که کودک اون رو توی دستاش می‌گیره و هدفمند ازش استفاده می کنه.موقع غذا خوردن با قاشق ممکنه اول کار ، تمام محتویات قاشق خالی کنه روی لباسش، ولی بعد از یه مدت مهارت لازم رو به دست میاره.کودک به مرور باید یاد بگیره که از ابزاری مثل قیچی، چاقو، سوزن، رنده و … استفاده کنه. وظیفه‌ی پدر و مادر توی این شرایط اول ایمن کردن محیط و بعد هم نظارت به کار بچه هاست تا اون زمانی که مهارت کافی رو کسب کنن.

(یه راهکار جالب: برای این که زودتر از قاشق گذاشتن دهان بچه ها فارغ بشین و کودکتون توی غذا خوردن مستقل بشه، با یه لیوان آب و یه قاشق شروع کنین. هر روز تمرین آب خوردن با قاشق رو بعنوان یه بازی انجام بدین تا رفته رفته کودک بتونه حرکت دستش رو کنترل کنه و همه نوع غذا رو با قاشق به تنهایی نوش جان کنه.)

۲. ورز دادن خمیر. مثل خمیرهای ساختنی یا آماده و گِل رس به تقویت دست ورزی بچه ها خیلی کمک می‌کنه. ساختن شکل‌های مختلف با این نوع مواد یکی از مؤثرترین روش‌های تقویت مهارت دست‌ورزی برای بچه هاست. همینطور می‌تونین خمیر های خوراکی رو از همون سنین کم در اختیار بچه قرار بدین تا ماهیچه‌های دست، مچ و انگشتانش تقویت بشه.

۳.خط خطی کردن کاغذ با مداد، تمرین خیلی خیلی خوبی برای تقویت دست ورزیه. اگر کاغذ ها بزرگ و خط خطی ها وسیع باشن عضلات بزرگ دست مثل بازو ها هم درگیر میشن و خب این خیلی بهتره.

۴. گیره‌های لباسی برای بچه ها خیلی جذابن که یکی دیگه از راه‌کارهای تقویت انگشتان است. برای این کار می‌توان ابتدا از گیره‌های پلاستیکی و نرم شروع و سپس از نوع سفت‌تر آن‌ها مثل گیره‌های چوبی استفاده کرد.

۵. جابه‌جا کردن ابزار ریز با استفاده از انبر، سوزن نخ کردن، به نخ کشیدن مهره‌ها در اندازه‌های مختلف، باز و بسته کردن گره‌ها، پاره کردن کاغذ با دست به صورت مرتب، پررنگ کردن خطوط نقطه‌چین، بریدن،قیچی و مچاله کردن کاغذ با ضخامت‌های مختلف و … از جمله فعالیت‌هایی هستن که برای آموزش مهارت‌های دست‌ورزی می‌شه از اون‌ها استفاده کرد.

۶. گره زدن و بستن بند کفش یکی از توانایی‌های مهمه که هر کودکی باید اونو یاد بگیره. برای آموزش گره‌زدن می‌شه از گره زدن روسری شروع کرد.

۷. اوریگامی (تا زدن کاغذ بصورت هدفمند)، یکی دیگه از فعالیت‌های خیلی مفید و مؤثر در آموزش مهارت‌های دست‌ورزی هست. این کار علاوه بر اینکه عضلات دست و انگشت رو تقویت می‌کنه، باعث افزایش خلاقیت در کودک هم می‌شه.

حرف آخر

آموزش مهارت‌های دست‌ورزی به کودکان اهمیت زیادی داره. این مهارت باید توسط والدین قبل از ورود کودک به مدرسه، آموزش داده بشه و در پیش‌دبستانی پرورش پیدا کنه؛ مراکز تخصصی مثل خانه‌های کودک، آموزشگاه‌ها و پیش‌دبستانی‌ها هم با بهره‌گیری از تمام نکات و اصول آموزشی، مهارت های کودکان رو پرورش می‌دن.

گردآورنده: یگانه ابراهیمی